Sunday, June 16, 2013

උග්ගල් අලුත්නුවර නව පුනරුදය - පියසටහන් 1

සංවර්ධනයේ නව පිවිසුම

උග්ගල් අලුත්නුවර  ඓතිහාසික ගම්මානයට ළඟා විය හැකි නව මාවතක අපේක්ෂාවන් කුළු ගන්වමින් ඓතිහාසික පෙරහර මාවත ද නවීකරණය වීමේ සිහිනය කාගෙත් සිත්තුළ පැවති දෙයකි. කාපට් කිරීම තබා තාර දමා අලුත්වැඩියාවක් හෝ ලැබෙතැයි සිතිය හැකි මානයක නොවීය.

එහෙත් 2013 ජුනි 13 බ්‍රහස්පතින්දා සබරගමු පළාත්සභා මන්ත්‍රී ගරු අකිල එල්ලාවල මහතා ගමට ළඟා වූයේ පස්දා සුබ මොහොතින් කාපට් අතුරා සකස් කෙරෙන මාවතක සිහිනය මල්ඵල ගැන්වීමේ අපේක්ෂාවෙනි. ධාරානිපාත වර්ෂාව ඇදහැලෙද්දීම එතුමා වටා රොක් වූ ගමේ ප්‍රභූවරුන්  ඓතිහාසික රජමහා විහාරයට ගොස් ගමේ ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වැඩමවා  ආශීර්වාද බෝධිපූජාවක් මෙන්ම දේව පූජාවක් ද සංවිධානය කළහ.
උග්ගල් අලුත්නුවර ශ්‍රී විවේකාරාමාධිකාරී පූජ්‍ය ඇතිමලේ පඤ්ඤාසාර හිමිපාණන්වහන්සේ විසින් මෙහෙය වූ බෝධිපූජාමය ආශීර්වාදය


ඉංග්‍රීසි සමයේ 1872 පමණ ඉදි වූ ඒ 4 නව මාර්ගයේ සිට මේ ඓතිහාසික ගම්මානයට ළඟා විය හැකි පහසුම අතුරු මග වූයේ කිමී 151 කණුව අසලින්  වැටී ඇති මාවතයි.  පැරැන්නන් "රජමාවත" යයි හඳුන්වන තවත් මාවතක් වුවද 20 වන සියවස වන විට  බහුල ලෙස පරිහරණය වූයේ මෙයි.  එහෙත්  ඒ මග ද දුෂ්කර අඩිපාරක්ව තිබුණකි.
  
  • ඔය පාර ඒ කාලෙ තිබුණෙ වාහනයකට, ඒ කියන්නේ කරත්තයකට වත් එන්න පුළුවන් විදිහකට නෙවෙයි. හෝම්පලතැන්න හරහා එද්දි ගල් කන්ද. උඩහකඩේ හරිය ඉඳල පන්තියවත්ත කඩේ වෙනකං වැහිකාලේට මඩ ගොහොරුවක්. අනෙක් හරිය ගිරි කැළෑව
මේ 1933 වන විට එම පාර පැවති ආකාරය පිළිබඳව පැරැන්නෙක් කරන විස්තරයකි..
  • පාර විතරක් නෙවෙයි මුළු ගම ම කැළෑවක් වෙලා තිබුණෙ තවත් අයෙක් කථාවට එක්වෙති. සිඩ්නි එල්ලාවල බණ්ඩහමුදුරුවො ගමට ආවෙ කැළැව එලි කරගෙන මහා වැස්‍ස දවසක. ඇවිත් නවතින්න තිබුණ තානායමත් ඉලුක් හෙවිල්ලපු මැටි ගහපු එකක්. සර්ප විමානයක්. ඒ හින්ද මඩමෙවත්තකඩේ ඉඳන් තමයි උන්නාන්සෙ ආපු අවුරුද්දෙ  පෙරහර කළේ.







මේ 1933 පැවති තත්ත්වය ගැන කළ තවත් ප්‍රකාශයකි.
  • පෙරහරට පස්සෙ ගමේ කවුරු කවුරුත් එකතු කරගෙන පාර කැපුව. උන්නාන්සෙට ආණ්ඩුවෙත් ලොකු ලොකු අය කවුරුත් වගේ උදව් කළා. ඒ විදිහට තමයි මුලින්ම පාර හැදුනෙ. ඒ පාරෙ තමයි මෑතක් වෙනං තිබුණෙ. එකදාස් නමසිය අසූව අනුව තරම් මෑතදි තමයි තාර දාල හැදුවෙ.


මේ මාර්ගය 1993 දී පමණ නැවත තාර දමා ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත. ඉන් පුසව ප්‍රධාන අළුත් වැඩියාවක් සිදු නොවූයෙන් අබලන්ව පැවතිනි. මේ ඓතිහාසික භූමියේ වාර්ෂික උත්සව සමයයන්හි ඇති වන තදබදය විශාල අවහිරයක්ව පැවතිනි.


Existing condition uggala aluthnuwara 2013 june

 2013 ජුනි 13 දින දිස් වූ පවතින මාර්ගයේ  ප්‍රධාන ස්ථාන හතරක්


ඓතිහාසික පෙරහර මාර්ගය 2013 ජුනි 13 දින දිස්වූ ප්‍රධාන ස්ථාන හතරක්.

2013 ජුනි 14 දින උදෑසන ඓතිහාසික "කොස්උරුප්පය" (ඓතිහාසික පූජනීය කොස් වෘක්ෂය) ඉදිරියේ සිට නව මාර්ග සංවර්ධනය ආරම්භ කරමින් නව අපේක්ෂා මුදුන් පත් කිරීමේ සමරු සේයා සටහන්
inauguration - Road Deve. Uggal Aluthnuwra




  • සිඩ්නි එල්ලාවලයන් 1933 දී අලුත්නුවරට අලුත්  යුගයක් උදාකර දුනි. ඒ ධාරානිපාත වැසි සමයක ගමට ළගාවෙමිනි.
  • මෝහාන් එල්ලාවලයන් ජලය සපයා දෙමින් අලුත්නුවර පරිසර වෙනස්වීම් සමග ඇතිව තිබූ වෙනසට පිළියම් යෙදීමට උරදුනි
  • අකිල එල්ලාවලයන් 2013 දී අලුත්නුවර තවත් අලුත් යුගයක අරුණළු පතුරවමින් කාපට් යොදා මාර්ග නවීකරණයට පියවර ගත්තේය. ඒ ද ධාරානිපාත වර්ෂාවක් කඩා හැලෙමින් පැවති අවස්ථාවක ගමට ළඟා වෙමිනි.
මේ සියල්ල දෙස ඈතින් සිට බලා සිටි වයෝවෘද්ධ ගමේ ඇත්තකු කණට කොඳුරා පැවසූ දෑ  සංක්ෂිප්තව දැක්විය හැකි තෙරතුරු අඩංගු වදන් පෙළ ඉහත පරිදි වෙයි.




භාවිත වූ විශේෂ වදන්
  • හෝම්පලතැන්න, මඩමෙවත්ත කඩේ,පන්තියවත්ත කඩේ - ගමේ විවිධ ස්ථාන වලට භාවිත වන නම් 
  • මඩගොහොරුවක් - මඩ සහිතව ලිස්සායන සහ එරෙන බිමක්
  • සිඩ්නි එල්ලාවල බණඩහමුදුරුවෝ - මේ ගැමියා සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ව හැඳින් වූ ආකාරයයි. ඇතැම් විටක සිඩ්නි එල්ලාවල යන්න අතහැර "අපේ බණ්ඩහමුදුරුවෝ " යනුවෙන්ද හඳුන්වන පැරැන්නෝ අදත් වෙසෙති.
  • තානායම - බස්නායක නිළමේවරයා සඳහා වන නිළනිවාසය
  • මඩමෙවත්ත කඩේ - උඩරට රාජධානි සමයේ සාම්ප්‍රදායික විහාර දේවාල ගම්මානයක රාජකාරි සඳහා පිටස්තර පිදවිලි ගම්මානවලින් පැමිණෙන අයට තාවකාලිකව නවාතැන් ගැනීමට ඉදිව තිබූ නිවහන් හෙවත් නවාතැන්පල හැඳින්වූයේ මේ මඩම නමිනි. මඩමෙවත්ත යනු එවැනි නිවාසයන් හැඳින් වූ තවත් වදනකි. කඩේ යනු වෙන් හඳුන්වන ලද්දේද එයමය. එය දැන් වෙළඳ ස්ථානයක අරුත දෙයි. එකල එය පාරිභෙෘගික භාණ්ඩ හුවමාරුව සඳහා පැවති ස්ථානයක් වුනා විය හැකිය. මේ ස්ථනය අදද හැදින්වෙන්නේ මේ නමින්මය.
  • පන්තියවත්ත කඩේ - එකල අලි ඇතුන් බැඳ තැබුවේද, පිටස්තරින් එන ඇත්ගොව්වන් තාවකාලකිකව ලැගුම් ගත්තේ ද මේ සිථානයේය. අද එහි විදුලි ට්‍රාන්ස්පොමරය සවිකර ඇති අතර පුරාණ  ගොඩනැගිල්ල දක්නට නොලැබේ.




Monday, December 31, 2012

ලෝක විනාශය ගැන කලකට පෙර කළ විමසීමකට මහා වියතකු වූ බළන්ගොඩ ආනන්දමෛත්‍රෙය මහනාහිමියන් දුන් පිළිතුර මේ වීඩි‍යෝ සටහන තුළ අඩංගුය.


Thursday, October 6, 2011

Balangoda Aluthnuwara




 


https://picasaweb.google.com/110097414498047308660/UggalAluthnuwraDevalePremises


Balangoda Aluthnuwra is a same diction for Uggal Aluthnuwra historical village. Location of the village is near to the town;   only 6 miles or 9 kms from Balangoda towards Badulla

According to a manuscript and to folk song and tales, Uggal Aluthnuwara and the dewalya's recorded history begins with 1382 A.D.(Gampola kindom inSri Lanka) The village recorded history is contained in "Lekam mitiya” and "Kandakumara siritha" It is the sub shrine dedicated to the god Katharagama in Sri Lanka. It still has the Raja maha vihare, ancient Dagoba, ancient Bo - tree, ancient jack tree Kataragama Devale, Pattini Devale, a moonstone, old stone pillars, a 600 year old wooden arch, a stone arch and ruins. Old gold jewelery too can be discovered here.Dewalaya is situated about  500 M  from the turn off point on Colombo-Badulla road, which is 
about 151km from Colombo towards Badulla.
 


Friday, July 1, 2011

Traditional village in Sri Lanka - history in brief



 

During the historic period, the general area was characterized by small reservoirs for water conservation and associated paddy cultivation. Uggal Aluthnuwara village is first mentioned in the historical annals known as Devale Ola book “Lekam Mitiya” written down in the 17th century AD. It mentions a village named Madagama from which important dignitaries came to receive the sacred "Devabarana "in a Lake (Wewa) on 1382 AD. (Gampola  kingdom in Sri Lanka history.) The ola leaf and the People in the village says The devale provided refuge to the great King “Yapa”. How ever It is believed that the area was only a forest up to the 17th century.


මුලදී  කුඩා ගොවිගම්මානයක් ලෙස මහවනයක් තුළ පිහිටි මේ පෙදෙස හරහා කතරගම දක්වා  පැවති බව ද පෙදෙස වන්දනාකරුවන්ට ගිමන්හැරීම සඳහා සුදුසු එකක්සේ තිබූ බවද පැවසෙන විස්තරවලින් නිගමනය කළ හැකිය. 16 හෝ 17 වන සියවසේ පමණ ලියැවුනක් ලෙස රචනාශෙලිය හා භාෂාවිලාසය අනුව නිගමනය කළ හැකි දේවාල ලේකම් මිටියේ පැවති පුස්කොල ලේඛනය අනුව ද ජනකතා සහ කවි අනුවද පූජනීය සිද්ධස්ථානයක් වශයෙන් මෙහි ආර්ම්භය සිදුව ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 1382 පමණ බව කිව හැකිය. වන්දනාවේ පැමිණි බ්‍රාහ්මණ පිරිසකට හමුවූ දේවාභරණ තැන්පත් කරවා මුලින්ම ඉදි කළ දේවාලය මැදගම දේවාලය නම් විය. 17 වන සියවස දක්වාම එය වනාන්තරයක් මැද පිහිටියකි. පසු කලක යාපා මහ රජු විසින් වූ භාරයක් ඔප්පු කිරීම්වස් දැනට විද්‍යමාන දේවාලය කරවා ඇති බව පැවසේ. එතැන්සිට මෙය උග්ගල් අලුත්නුවර සේ ප්‍රසිද්ධව අද දවසේ විශාල පිරිසකගේ වන්දනාමානනයට පත් බොහෝ හාස්කම් ඇති පූජනීය ස්ථානයක් සේ ප්‍රචලිතව ඇත. 


sites.google.com/site/balangodaaluthnuwra/


picasaweb.google.com/110097414498047308660

http://si.wikibooks.org/wiki/උග්ගල්_අලුත්නුවර

http://sugv.wordpress.com

Dagoba and the sacred Bo tree





Many sinhala buddhists of Sri Lanka believe that kataragama deviyo is a guardian deity of Buddha sasana and he is the presiding deity of great kataharagama, Uggal Aluthnuwra and many other places in Sri Lanka.


The sacred Bo tree situated near the Dagoba. It is believed one of the saplings of Sri Maha Bodhi in Anuradhapura, Sri Lanka.
This tree has been planted and the Dagoba and the shrine("Viharage") have been constructed in the 16th century 
A.D.
 



 
 



picasaweb.google.com/110097414498047308660

http://si.wikibooks.org/wiki/උග්ගල්_අලුත්නුවර


Friday, June 24, 2011

Sydney Ellawla as a memorable leader

The society of Uggal Aluthnuwra is a  special community . Many of them are belonging to the devale tradition.(service tenure)  

Mr.Sydney Ellawala was a Basnayaka Nilame from 1933 - 1965.
He a was a leading figure of Uggal Aluthnuwra tradition or Subculture in four decades (1933  to 1965). He was one of the founding contributors of this Devala tradition. He was also a pioneer in revival of “Rajamaha vihare and the devale rajakari” of Uggal Aluthnuwra.
All illustrious son of the Sabaragamuwa province in Sri Lanka,patriot, a fearless defender of Uggal Aluthnuwra sub culture  at a time when they were despised as a result of foreign domination, since 1505 by potuguese, the Dutch and subsequently by the british under the influence of other devaluations. Sydeny Ellawala breathed his last on april 10,1965  forty six years ago.







He is the most memorable character in Uggal Aluthnuwra people. He has built some educational institutes also for the rural community.
1         “Kalayathanaya” as a dancing institue in 1935
2          Carpentry school and as a hall for the dancing institute in 1951
3         School in 1959 for poor kids of the village

Mr.A.M.Jinadasa as the master in the "kalayathana" had maintained up to 2009. Now it is maintained by Mr Jayanth Premakurara as the teacher. These activities are from the institute  on October 17,2010

උග්ගල් අලුත්නුවර විශේෂිත උපසංස්කෘතියකින් හැඩ ගැන්වුනු ප්‍රජාවකට වාසභූමියක් වූ රමනීය පෙදෙසක් සේ හඳුනාගත හැකිය. එහි පිහිටි රජමහාවිහාරය හා දේවාලයාශ්‍රිත ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය සේම එය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සකස්වූ ආකාල්ප ඇගයුම් හා සිරිත්විරිත් රටාවත් සමාජයතුළ තවමත් බොහෝදුරටම සුරක්ෂිතය.  මෙය දේවාලගමකි. එැවන්නක නායකත්වය පැවරෙන්නේ බස්නායක නිළමේවරයාටය. ඉංග්‍රීසි යුගයේ මේ පූජනීය සිද්ධස්ථානය ජරාවාස වෙම්න් තිබුණා පමණක් නොව  විහාරය සහ දේවාල සේවා රාජකාරි ඇත්තන් නන්නත්තාරවෙමින් අසරණ බවට පත්වෙමින් සිටියහ. එඩිතර කැපවූ නායකත්වයකින් තොරව එය නැවත් පුනරුත්ථාපනය කළ නොහැකිව තිබියදී ජාතික පුනරුද ව්‍යාපාරයට සමගාමීව 1933 පත්ව ආ බස්නායක නිළමේවරයා වූයේ සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ය.  එතුමාගේ කාර්ය කොටස ගොඩනැගිලි පුනරුත්ථාපනයට පමණක් සීමා නොවූ බව ‍එම යුගය ගැන තොරතුරු ගවේශනයේදී පැහැදිලිව පෙනීයයි.
එතුමාගේ විශිෂ්ට තම නායක්තවයෙන් පෝෂිතවූ කාල පරිචිඡෙදය 1933 සිට 1965 වනතුරුම පැවතිනි. දිලිඳුකමින් හා එහි අනිවාර්ය ප්‍රතිඵලයක් වූ නූගත් කමින් මුදවා ගැනීමට එතුමා පෙරමුණ ගනිමින් බිහි වූ  අධ්‍යාපනික හා තාක්ෂණික පුහුණු ආයතන දෙකකි.
පැමිණි අවදියෙම් බිහිවූ කලායතනය හා 1951 පිහිටවූ වඩුකර්මාන්ත පුහුණු පාසල කලාකරුවන් හා කාර්මිකයන් රැසක් රටට දායාද කළ ආයතනයක් විය. කලායතනයෙන් බිහිවූ මෑතදී අභාවප්‍රාප්ත වූ ඒ.එම් ජිනදාස මහතා පසු කළක ගුවන්විදුලි ජනගායන ශිල්පියකු සේම බණ්ඩාරවෙල ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ කාර්මික හා උඩරට නැටුම් පිළිබඳ ගුරුවරයා වශයෙන් සේවය කිරීමට සමත්විය. දැනට 85 විය ඉක්මවමින් සටින එන්.කේ. නන්දෝරිස් මහතා ඔහුගේ තරුණ අවදියේ දිවයිනේ සිටි දක්ෂතම උඩරට බෙරවාදන ශිල්පියාව සිටි බව පෙනේ. විමලසුරේන්ද්‍ර විදුලිබලාගාරයෙන් ශ්‍රීපාදස්ථානයට විදුලිය ලබා දී විවෘතකරන මොහොතේ මගුල් බෙරවාදන ශිල්පියා වීමේ වරප්‍රසාදය ලබා ඇත්තේ මේ කලා ශිල්පියා වීම  ඊට නිදසුනකි.
සාමාන්‍ය පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා බිහි කළ පාසල පසු කලෙක ශාස්ත්‍රාලංකාර විදුහල නම්න ප්‍රසිද්ධ පාසල වේ. එය විවෘත කරන මොහොතේ මුල්ම ලොග් පොතේ ඇති මුල්ම සටහන එතුමාගේ අත්සනින් යුතු එකකි.  මේ ආයතන තුනම අදත් සක්‍රියව පවතී.  
sites.google.com/site/balangodaaluthnuwra/